IV: (???)
JK: No naj naj najbardziej doświadczenia obozowe to wpłynęły w ten sposób, że no jestem u u uczulony na na przykład na marnowanie żywności.
Nie mogę znieść, jak patrzę jak teraz ludzie wyrzucają ogromne ilości jedzenia do śmietników.
Mało tego, przecież przez okres wielu lat w Polsce, nie nie było obozów koncentracyjnych, ale były kartki na żywność,
gdzie w innych krajach zachodnich sczczególnie, były dostateczna ilość tej tej żywności.
Były organizacje pomocy krajom europejskim, które brały udział w wojnie i gotowano im te to jedzenie.
My jako kraj który no chciał być no był pod był w strefie wpływów wschodniego sąsiada. Odmówiliśmy tzw. udziału w planie Marshalla.
W związku z tym Stany Zjednoczone nie udzieliły nam pomocy w postaci jakiejś pożyczki czy żywnościowej czy majątkowej.
I mimo wszystko, że Polacy dosyć doświadczeni tą tym brakiem żywności dzisiaj nie szanują i to jest najbardziej przykre.
że się ie szanuje żywności, bo tylko ja mogę dajmy na to powiedzieć, jak jak się wyrzuca czasami całe bochenki chleba spleśniałego.
A to a to świadczy o tym, że nie szanujemy tego podstawowego artykułu żywnościowego, jakim jest chleb, tradycyjnie mówiąc o tym.
No druga sprawa to jest no moje zdrowie. Ja nigdy nie byłem tak nerwowy jak teraz jestem.
Sam wiem o tym, że czasami po nie potrafię zapanować nad swoimi jakimiś emocjami. że bardzo mnie denerwuje jak ktoś silniejszy chce mieć jakąś dominację nad słabszym.
Albo nie liczy się ze zdaniem drugiego człowieka. Jest to dla mnie szokujące. No następnie, w wyniku tego właśnie, że jestem nerwowy,
mój organizm jest tak zdruzgotany to no jeszcze mam kłopoty z sercem. Już 30 lat noszę stymulator serca.
I to powoduje, że też no lekarz nawet powiedział, że jest to cud, że ja jeszcze żyję. No ale no ale to dzięki temu właśnie, że technika lekarska jest taka a nie inna, to ale to...
IV: (???) obozu koncentracyjnego w Polsce?
JK: Tak, tak.
IV: Jak się (???)
JK: Już można?
IV: Hm.
IV: Teraz mam pytanie na temat dzisiejszego spotkania, ale może jeszcze chciałabym wrócić do historii
kiedy po raz pierwszy był Pan we Flossenbürgu, po wojnie.
JK: Po wojnie jadąc do Holandii samochodem wstąpiłem tutaj, żeby pokazać żonie, gdzie byłem. Ale obóz był zamknięty. Nie można było wejść na teren.
Z tym że, barak w którym ja się mieszkałem tu w obozie to jeszcze wtedy stał ta jest ta 19-ka. Brama jeszcze była.
To było w latach 2000 może 1999? Teraz już nie pamiętam dokładnie. Ale w każdym razie przejazdem wstąpiłem tutaj.
A teraz jest pierwsze od tamtego czasu mój przyjazd do Flossenbürga. Łącznie z z z członkami Koła Flossenburg, który jest w Warszawie.
IV: Dlatego chciałabym się spytać, co było przyczyną, co Pana skłoniło do przyjazdu pierwszy raz ???
JK: Jest kwestia tego typu że, kiedy ja się zapisywałem do związku Koło Flossenburg nie nie funkcjonowało. Dlatego przystąpiłem do tego koła, zrezszającego byłych więźniów Auschwitz.
No i tak długo tam jestem członkiem w dalszym ciągu tego koła. Jest to największe koło, ponieważ najwięcej Warszawiaków było w Auschwitz.
Natomiast zainteresowałem się tym dokładnie, ponieważ przystąpiłem do pracy społecznej w Polskim Związku,
które który zrzesza wszystkich byłych więźniów wszystkich obozów koncentracyjnych
i jest to Polski Związek Byłych Więźniów Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych. Tak to się nazywa w całości. Taki tytuł nosi to oficjalnie.
IV: Kiedy powstał ten związek?
JK: W 1946 roku. No ponieważ pracując w tym związku mam mam do czynienia z wieloma kołami i właśnie dowiedziałem się, że Flossenburczycy przyjeżdżają co roku tutaj na wizytację.
Ponieważ wybrano mnie dwa lata temu, no to zdecydowałem się wreczcie przyjechać i odwiedzić ten obóz razem z całą grupą.
IV: Jaką funkcję ma Pan w tym związku?
JK: Ja jestem sekretarzem tego związku, Ponieważ zarząd składa się z przewodniczącego, sekretarza, skarbnika, no i komisji rewizyjnej
tak jak no do do do działalności związku jest to przewidziane przepisami statutowymi.
IV: Ostatnie pytanie: Jak postrzegało się byłych więźniów obozów koncentracyjnych w Polsce Ludowej? I czy teraz zmieniło się postrzeganie właśnie tych więźniów i czy jest różnica?
JK: No różnicy specjalnej nie ma. Może nawet ze względów no może i ówczesnej, że więźniowie byli młodsi, znacznie bardziej aktywni, bardziej można ich było widzieć.
Dzisiaj no najmłodszy więzień na dobrą sprawę to jest 80 lat. No to ja już mówię o tych młodszych. Tak to jest 85, 89 i powyżej 90 lat.
Więc ci, którzy jeszcze są młodsi, a mają jeszcze jakąś siłę witalną, i chęć do społecznej pracy, ponieważ jako związek nie otrzymujemy żadnej dotacji państwowej
tylko z własnych funduszy, ze składek członkowskich funkcjonujemy. No więc w związku z tym trudności są o tyle,
że że no ci co jeszcze mają jakieś zdrowie jak to się mówi, no to starają się pomóc tym, którzy tej potrzeby, tej pomocy potrzebują.
IV: A czy bły jakiekolwiek represje ze strony państwa wobec byłych więźniów obozów?
JK: Ja nie słyszałem nic takiego. W stosunku do innych organizacji no Polska kiedy była w strefie wpływów wschodnich, no to były różne represje, to to nie jest tajemnicą.
Ale to były do organizacji politycznych, do organizacji wojskowych i innych. Jeśli się rozchodzi o więźniów, raczej takich represji żadnych nie było.
No organizowano częściową pomoc, szczególnie medyczną.
IV: Teraz być może nie pytanie ale prośba: jeśli Pan coś na koniec chciałby od siebie jeszcze coś powiedzieć, może jakąś uwagę, może jakieś przesłanie? Powiedzieć..
JK: no prze przesłanie to do działaczy, którzy działają tutaj na terenie byłego obozu Flossenburg, aby wytrzymali jeszcze
i w dalszym ciągu pracowali z takim impetem jak do tej pory. Bo zwiedzając muzeum i te wszystkie urządzenia dotychczasowe tutaj,
no to podziwiam, że jednak jest ta praca włożona duża. No niezależnie od tego mam prośbę, aby młodzieży uświadamiać,
że takie rzeczy jak nazizm czy przemoc nad człowiekiem, która się okazuje właśnie takimi miejscami, żeby ich moglo nie być, żebyśmy się szanowali wzajemnie.
Ja osobiście muszę powiedzieć, że nie odczuwam żadnej nienawiści do obywateli niemieckich. I chciałbym żeby było też tak samo i vice versa.
IV: Dziękuję bardzo.
JK: Dziękuję.